Geometrik problem modelleme

Neden önemli?

Geometrik problem modelleme, TYT'de yalnız bir tanımı hatırlama konusu değildir. Soruyu doğru sınıflandırmak, kanıt veya işlem adımını seçmek ve sonucu kontrol etmek için kullanılır. Bu derste özellikle metinden uygun şekli çıkarmak; birim ve ölçek dönüşümü yapmak; çevre ile alanı ayırmak becerilerini birlikte geliştireceksin.

Kavram haritası ve öğrenme sırası

Önce Şekil verilmemişse çizim çözümün bir parçasıdır ile temel çerçeveyi kur; ardından başlıkları sırayla ilişkilendir ve Geometrik koşulu cebirsel ilişkiye dönüştür bölümünde bilgiyi soruya dönüştür. Aşağıdaki sıra, konuyu parça parça değil birbirine bağlı bir sistem olarak görmene yardım eder.

1. 1. Şekil verilmemişse çizim çözümün bir parçasıdır
2. 2. Aynı işlemde birimleri eşitle
3. 3. Çevre sınırı, alan yüzeyi ölçer
4. 4. Geometrik koşulu cebirsel ilişkiye dönüştür

Şekil verilmemişse çizim çözümün bir parçasıdır

Bahçe, karo, çerçeve veya yol sorularında metni zihinde tutmak yerine basit bir şema çiz. Bilinen uzunlukları ve arananı şeklin üzerine yaz. Çizimin ölçekli olması gerekmez; ilişkileri doğru göstermesi yeterlidir.

Aynı işlemde birimleri eşitle

Metre ile santimetre, metrekare ile santimetrekare doğrudan toplanamaz. Uzunluk dönüşümünde 100, alan dönüşümünde 10.000 katsayısı ortaya çıkar. Ölçek sorularında harita uzunluğu ile gerçek uzunluğun aynı birimde olduğundan emin ol.

Çevre sınırı, alan yüzeyi ölçer

Çit, çerçeve ve kenar boyunca döşeme genellikle çevreyle; boya, çim ve karo kaplama alanla ilgilidir. İçte ve dışta iki sınır varsa halka alanı veya iki çevre ayrı ayrı hesaplanabilir. Soru kökündeki eylem ölçü türünü gösterir.

Geometrik koşulu cebirsel ilişkiye dönüştür

Dikdörtgenin uzun kenarı kısa kenarın 3 fazlasıysa kenarlar x ve x+3 seçilebilir. Çevre 30 ise 2x+2(x+3)=30 kurulur. Sonuç bulunduktan sonra pozitiflik, uzunluk ve şeklin diğer koşullarıyla kontrol edilir.

TYT sorusunda uygulama protokolü

1. Görevi belirle: Soru kökünün senden tanım, ilişki, işlem, çıkarım veya karşılaştırma türlerinden hangisini istediğini yaz.
2. Ayırıcı ölçütü seç: Bu dersteki başlıklardan hangisinin soruyu diğer benzer sorulardan ayırdığını belirle.
3. Kanıtı göster: Metindeki ifade, matematiksel adım, kavramsal ilişki veya deney verisini açıkça işaretle.
4. Sonucu denetle: Cevabın soru kökündeki bütün koşulları karşılayıp karşılamadığını ve başka bir seçeneğin de doğru olup olamayacağını kontrol et.

Sık yapılan hatalar

• Şekli çizmeden tüm bilgiyi akılda tutmak
• Alan birimini uzunluk gibi dönüştürmek
• Çevre isteyen soruda alan hesaplamak
• Bulunan kökü şeklin koşullarıyla kontrol etmemek

Bu hatalardan birini yaptığında yalnız doğru cevabı okumakla yetinme. Hatanın hangi adımda başladığını yaz ve aynı ölçütü yeni bir örnekte yeniden uygula.

15 dakikalık uygulama

1. Bir bahçe sorusunu şemaya dönüştür.
2. Üç uzunluk ve alan birimi dönüşümü yap.
3. Çevre-alan eylemlerini sınıflandır.
4. Kenarları x ile ifade edip denklem kur.

Uygulama sonunda her adımın yanına “yardımsız yaptım”, “ipucuyla yaptım” veya “yeniden çalışmalıyım” notlarından birini ekle. Bu ayrım, tekrar planını gerçek ihtiyaca göre kurmanı sağlar.

Notlara bakmadan kendine anlat

Aşağıdaki istemler pasif okumayı geri çağırma çalışmasına dönüştürür. Her birine iki veya üç cümleyle cevap ver; cevap veremediğin istemi doğrudan tekrar listene ekle.

• Metinden uygun şekli çıkarmak konusunu bir örnek üzerinden, notlarına bakmadan açıkla.
• Birim ve ölçek dönüşümü yapmak konusunu bir örnek üzerinden, notlarına bakmadan açıkla.
• Çevre ile alanı ayırmak konusunu bir örnek üzerinden, notlarına bakmadan açıkla.
• Geometrik koşulu denklem veya eşitsizliğe çevirmek konusunu bir örnek üzerinden, notlarına bakmadan açıkla.

Ders özeti

• Şekil verilmemişse çizim çözümün bir parçasıdır: Bu başlığın temel kuralını, ayırıcı ölçütünü ve bir uygulama örneğini kendi cümlenle yeniden kur.
• Aynı işlemde birimleri eşitle: Bu başlığın temel kuralını, ayırıcı ölçütünü ve bir uygulama örneğini kendi cümlenle yeniden kur.
• Çevre sınırı, alan yüzeyi ölçer: Bu başlığın temel kuralını, ayırıcı ölçütünü ve bir uygulama örneğini kendi cümlenle yeniden kur.
• Geometrik koşulu cebirsel ilişkiye dönüştür: Bu başlığın temel kuralını, ayırıcı ölçütünü ve bir uygulama örneğini kendi cümlenle yeniden kur.

En kritik kontrol sorusu şudur: “Bu soruda doğru yöntemi seçmemi sağlayan ayırıcı ipucu neydi?” Bu soruya açık cevap veremiyorsan konu henüz otomatikleşmemiştir.